انرزی
انرژی افغانستان
وزير انرژي و آب كشور افغانستان در پنجمين اجلاس مركز منطقهاي مديريت آب شهري كه با حضور وزير نيرو امرور در تهران برگزار شد، گفت: همانطور كه ميدانيد آب منبع حيات و يك عنصر عمده در توسعه اقتصاد ملي و عرضه خدمات اجتماعي از جمله رشد صنايع، ميكانيزه شدن و توسعه زراعت، ايجاد اشتغال، كاهش فقر بهبود خدمات بهداشتي، رشد فرهنگ و ارتقاي سطح زندگي نقش مؤثر و تعيينكننده دارد.
حاج محمد اسماعيل افزود: در جهان هم اكنون 2/1 ميليارد نفر فاقد آب شرب سالم ميباشند و در كشور ما تنها 31 درصد در شهرها و 20 درصد در روستاها به آب شروب سالم دسترسي دارند و باقي از آب غير بهداشتي استفاده مينمايند.
وزير انرژي و آب كشور افغانستان همچنين گفت: كمبود آب آشاميدني با ازدياد نفوس، توسعه شهرها، صنايع و استفاده بيش از حد آبهاي زيرزميني رو به افزايش است. چالش ديگري كه در بخش آب افغانستان وجود دارد اين است كه در مناطقي با منابع كافي آب اراضي زراعتي كمتر موجود است و جاهايي كه اراضي قابل آبياري كافي وجود دارد، آب كافي در اختيار نيست.
وي همچنين گفت: تغيير اقليم عامل ديگري است كه وقوع خشكساليها و سيلابها را با تكرار بيشتري شدت بخشيده است و گمان ميرود كه در دهههاي آينده زيادتر گردد و باعث ايجاد خسارت هاي اقتصادي، اجتماعي و تراژديهاي زيستمحيطي شود.
حاج محمد اسماعيل افزود: متأسفانه تنظيم و استفاده از منابع آب در افغانستان، در مقايسه با كشورهاي همسايه، حتي قبل از جنگهاي تحميلي در سطح خيلي پايينقرار داشت و به علت عدم موجوديت ساختارهاي زير بنايي كافي و نهادهاي تشكيلاتي مؤثر، تأمين آب كافي و مطمئن براي آشاميدن، زراعت و صنعت در سطح خيلي پايين قرار دارد و تعداد زيادي از شهرها و قريههاي كشور بدون سيستم آبرساني و كاناليزاسيون ميباشند.
شبكههاي آبياري كه آب حدود 90 درصد اراضي زراعتي را تامين مينمايد، نيز كاهش يافته و كار بهرهبرداري و حفظ مراقبت را براي كشاورزان مشكل ساخته است. لذا اين شبكهها توانايي تأمين آب كافي و مطمئن را براي اراضي زراعي ندارند.
وي اضافه كرد: جنگهاي تحميلي اثرات منفي را در بخش آب كشور افغانستان ببار آورده است و در حدود 50 درصد تأسيسات منابع آب و شبكههاي تنظيم آب در كشور از بين رفته است.
همچنين مقدار اراضي تحت آبياري از حدود 2/3 ميليون هكتار قبل از سال 1357 به حدود 8/1 ميليون هكتار كاهش يافته است و از جمله 9/7 ميليون هكتار اراضي قابل آبياري كشور در حال حاضر تنها 8/1 ميليون هكتار آن تحت آبياري قرار دارد. در حالي كه از جمله حدود 75 ميليارد متر مكعب منابع سطحي و زيرزميني سالانه كشور در حال حاضر فقط در حدود 23 ميليارد متر مكعب در سال استفاده مي شود. به منظور اصلاح و تغيير مثبت و سريع وضع موجود بخش آب، وزارت انرژي و آب افغانستان استراتژيهاي واقع بينانه را در پيش گرفته است.
وي افزود: در قانون آب كشور افغانستان تأكيد عمده روي تأمين و توزيع آب شروب سالم براي مناطق شهري و روستايي است.
حاج محمد اسماعيل تصريح كرد: در جريان 4 سال كار روي بازسازي و اصلاح در حدود 1000 شبكه آبياري از جمله 18000 شبكه موجود در كشور، استفاده بهينه از آب در زراعت ارتقا يافته كه در نتيجه زمينه خوبي براي آبياري بيشتر از 200 هزار هكتار زمين قابل آبياري فراهم گرديده است.
وي افزود: در سال گذشته ما توانستيم به كمك و همكاري خيلي نزديكتر دفتر منطقه اي يونسكو در تهران كميته ملي هيدرولوژي افغانستان را در چوكات پروگرام بينالمللي هيدرولوژي ايجاد نماييم كه اين كميته در طول يك سال توانست تا اساسنامه را تنظيم نمايد و يك تعداد فعاليتها را در ارتباط به اين كميته به انجام برساند. تقريباً در اين مدت اكثريت اعضاي آن در دورههاي آموزشي، سمينارها، كارگاه هاي آموزشي و كنفرانسهاي بينالمللي كه توسط يونسكو و يا كميتهي ملي هيدرولوژي كشورهاي مختلف گذاسته شد، شركت كردند.
وي گفت: اين مسأله در ظرفيتسازي براي توسعه مديريت منابع آب، انتقال تجارب و تبادل نظر درباره مسايل مختلف مديريتي در كشور خيلي موثر واقع شده و همين اكنون اين كميته در تلاش راهاندازي دورههاي آموزشي در بخش آب با همكاري يونسكو ميباشد.
وزير انرژي و آب كشور افغانستان نكاتي را در مورد پروژههايي كه از طريق مركز مركز منطقه اي آب شهري در افغانستان ايجاد گرديده و يا در حال ايجاد مي باشدرا به شرح زير بيان كرد:
1. ماستر پلان يا طرح جامع مديريت آب در حوزه درياني كابل: اين پروژه تكميل گرديده است و هم اكنون به عنوان يك سند عمده در بخش آب اين حوزه مورد استفاده قرار ميگيرد.
2. بازسازي شبكههاي هيدرولوژيكي: در اين پروژه قرار بود به تعداد 13 ايستگاه هيدرولوژيكي، 10 ايستگاه هواشناسي در نقاط مختلف كشور نصب گردد و 3 دوره آموزشي تدوين گردد. از جمله به تعداد 3 ايستگاه هيدرولوژيكي نصب، سيستم آلات 10 ايستگاه هواشناسي به كابل انتقال و به تعداد 3 دوره آمورشي تدوين يافت.
3. احداث مركز تحقيقات آب در كابل: ساختمان اين مركز تكميل گرديده و كار روي تجهيز اين مركز در جريان است. قرار است دوره دوم آموزشي در آينده نزديك تدوين گردد.
4. تأمين آب آشاميدني به شهر زرنج در ولايت نيمروز كه شامل تمديد 5 كيلومتر لين انتقال به قطر 110 مليمتر، بازسازي مخزن ذخيره قبلي و 5 مخزن ذخيره جديد ميباشد، تكميل گرديده و آب در اين شهر جريان دارد.
وي در اين ارتباط پيشنهاداتي را از جمله موارد زير ذكر كرد:
1. فعاليت هاي انجام يافته در طول سال گذشته توسط اين مركز مثبت ارزيابي شده و تمديد آن براي يك دوره ديگر پيشنهاد ميگردد.
2. يك تعداد كارهاي مربوط به پروژههاي افغانستان تا به حال تكميل نشده است، اميد است در تكميل آن جديت به خرج داده شود.
3. لازم است تا در پروژههاي آينده براي افغانستان كه ممكن توسط اين مراكز ايجاد گردد، در انتخاب طرح و تطبيق آن نقش كليدي براي متخصصين كشور داده شود.
4. تدوين دوره آموزشي در طرح سدهاي كوچك، متوسط و نيز دوره آموزشي در مورد درياها هستيم كه اميد است اين مركز و يونسكو بتوانند اين تقاضا را فراهم نمايند.
5. سهم بيشتر براي متخصصين افغاني جهت اشتراك در كنفرانسها، سمينارها و دورههاي آموزشي داده شود، زيرا مدت زيادي است كه آنان از كارهاي عملي و امور آموزشي بدور بودهاند.
6. استادان و محققين عضو كميته ملي هيدرولوژي افغانستان آمادگي خويش را جهت پيشبردن امور تحقيقاتي در بخش آب را تحت حمايت يونسكو نمودهاند كه اميد است در اين راستا با آنان همكاري و راهنمايي هاي لازم صورت گيرد.
7. داير نمودن دورههاي آموزشي و تحقيقاتي در مسأله تغير اقليم، كنترل و مهار سيلابها، كاهش اثرات خشكسالي، معرفي تكنولوژيهاي معاصر و مناسب بخاطر حفظ و نگهداري آب در مناطق خشك و نيمهخشك، ارتقاي آگاهي ميرآبها و بهبود وضعيت قناتها.
حاج محمد اسماعيل افزود: در جهان هم اكنون 2/1 ميليارد نفر فاقد آب شرب سالم ميباشند و در كشور ما تنها 31 درصد در شهرها و 20 درصد در روستاها به آب شروب سالم دسترسي دارند و باقي از آب غير بهداشتي استفاده مينمايند.
وزير انرژي و آب كشور افغانستان همچنين گفت: كمبود آب آشاميدني با ازدياد نفوس، توسعه شهرها، صنايع و استفاده بيش از حد آبهاي زيرزميني رو به افزايش است. چالش ديگري كه در بخش آب افغانستان وجود دارد اين است كه در مناطقي با منابع كافي آب اراضي زراعتي كمتر موجود است و جاهايي كه اراضي قابل آبياري كافي وجود دارد، آب كافي در اختيار نيست.
وي همچنين گفت: تغيير اقليم عامل ديگري است كه وقوع خشكساليها و سيلابها را با تكرار بيشتري شدت بخشيده است و گمان ميرود كه در دهههاي آينده زيادتر گردد و باعث ايجاد خسارت هاي اقتصادي، اجتماعي و تراژديهاي زيستمحيطي شود.
حاج محمد اسماعيل افزود: متأسفانه تنظيم و استفاده از منابع آب در افغانستان، در مقايسه با كشورهاي همسايه، حتي قبل از جنگهاي تحميلي در سطح خيلي پايينقرار داشت و به علت عدم موجوديت ساختارهاي زير بنايي كافي و نهادهاي تشكيلاتي مؤثر، تأمين آب كافي و مطمئن براي آشاميدن، زراعت و صنعت در سطح خيلي پايين قرار دارد و تعداد زيادي از شهرها و قريههاي كشور بدون سيستم آبرساني و كاناليزاسيون ميباشند.
شبكههاي آبياري كه آب حدود 90 درصد اراضي زراعتي را تامين مينمايد، نيز كاهش يافته و كار بهرهبرداري و حفظ مراقبت را براي كشاورزان مشكل ساخته است. لذا اين شبكهها توانايي تأمين آب كافي و مطمئن را براي اراضي زراعي ندارند.
وي اضافه كرد: جنگهاي تحميلي اثرات منفي را در بخش آب كشور افغانستان ببار آورده است و در حدود 50 درصد تأسيسات منابع آب و شبكههاي تنظيم آب در كشور از بين رفته است.
همچنين مقدار اراضي تحت آبياري از حدود 2/3 ميليون هكتار قبل از سال 1357 به حدود 8/1 ميليون هكتار كاهش يافته است و از جمله 9/7 ميليون هكتار اراضي قابل آبياري كشور در حال حاضر تنها 8/1 ميليون هكتار آن تحت آبياري قرار دارد. در حالي كه از جمله حدود 75 ميليارد متر مكعب منابع سطحي و زيرزميني سالانه كشور در حال حاضر فقط در حدود 23 ميليارد متر مكعب در سال استفاده مي شود. به منظور اصلاح و تغيير مثبت و سريع وضع موجود بخش آب، وزارت انرژي و آب افغانستان استراتژيهاي واقع بينانه را در پيش گرفته است.
وي افزود: در قانون آب كشور افغانستان تأكيد عمده روي تأمين و توزيع آب شروب سالم براي مناطق شهري و روستايي است.
حاج محمد اسماعيل تصريح كرد: در جريان 4 سال كار روي بازسازي و اصلاح در حدود 1000 شبكه آبياري از جمله 18000 شبكه موجود در كشور، استفاده بهينه از آب در زراعت ارتقا يافته كه در نتيجه زمينه خوبي براي آبياري بيشتر از 200 هزار هكتار زمين قابل آبياري فراهم گرديده است.
وي افزود: در سال گذشته ما توانستيم به كمك و همكاري خيلي نزديكتر دفتر منطقه اي يونسكو در تهران كميته ملي هيدرولوژي افغانستان را در چوكات پروگرام بينالمللي هيدرولوژي ايجاد نماييم كه اين كميته در طول يك سال توانست تا اساسنامه را تنظيم نمايد و يك تعداد فعاليتها را در ارتباط به اين كميته به انجام برساند. تقريباً در اين مدت اكثريت اعضاي آن در دورههاي آموزشي، سمينارها، كارگاه هاي آموزشي و كنفرانسهاي بينالمللي كه توسط يونسكو و يا كميتهي ملي هيدرولوژي كشورهاي مختلف گذاسته شد، شركت كردند.
وي گفت: اين مسأله در ظرفيتسازي براي توسعه مديريت منابع آب، انتقال تجارب و تبادل نظر درباره مسايل مختلف مديريتي در كشور خيلي موثر واقع شده و همين اكنون اين كميته در تلاش راهاندازي دورههاي آموزشي در بخش آب با همكاري يونسكو ميباشد.
وزير انرژي و آب كشور افغانستان نكاتي را در مورد پروژههايي كه از طريق مركز مركز منطقه اي آب شهري در افغانستان ايجاد گرديده و يا در حال ايجاد مي باشدرا به شرح زير بيان كرد:
1. ماستر پلان يا طرح جامع مديريت آب در حوزه درياني كابل: اين پروژه تكميل گرديده است و هم اكنون به عنوان يك سند عمده در بخش آب اين حوزه مورد استفاده قرار ميگيرد.
2. بازسازي شبكههاي هيدرولوژيكي: در اين پروژه قرار بود به تعداد 13 ايستگاه هيدرولوژيكي، 10 ايستگاه هواشناسي در نقاط مختلف كشور نصب گردد و 3 دوره آموزشي تدوين گردد. از جمله به تعداد 3 ايستگاه هيدرولوژيكي نصب، سيستم آلات 10 ايستگاه هواشناسي به كابل انتقال و به تعداد 3 دوره آمورشي تدوين يافت.
3. احداث مركز تحقيقات آب در كابل: ساختمان اين مركز تكميل گرديده و كار روي تجهيز اين مركز در جريان است. قرار است دوره دوم آموزشي در آينده نزديك تدوين گردد.
4. تأمين آب آشاميدني به شهر زرنج در ولايت نيمروز كه شامل تمديد 5 كيلومتر لين انتقال به قطر 110 مليمتر، بازسازي مخزن ذخيره قبلي و 5 مخزن ذخيره جديد ميباشد، تكميل گرديده و آب در اين شهر جريان دارد.
وي در اين ارتباط پيشنهاداتي را از جمله موارد زير ذكر كرد:
1. فعاليت هاي انجام يافته در طول سال گذشته توسط اين مركز مثبت ارزيابي شده و تمديد آن براي يك دوره ديگر پيشنهاد ميگردد.
2. يك تعداد كارهاي مربوط به پروژههاي افغانستان تا به حال تكميل نشده است، اميد است در تكميل آن جديت به خرج داده شود.
3. لازم است تا در پروژههاي آينده براي افغانستان كه ممكن توسط اين مراكز ايجاد گردد، در انتخاب طرح و تطبيق آن نقش كليدي براي متخصصين كشور داده شود.
4. تدوين دوره آموزشي در طرح سدهاي كوچك، متوسط و نيز دوره آموزشي در مورد درياها هستيم كه اميد است اين مركز و يونسكو بتوانند اين تقاضا را فراهم نمايند.
5. سهم بيشتر براي متخصصين افغاني جهت اشتراك در كنفرانسها، سمينارها و دورههاي آموزشي داده شود، زيرا مدت زيادي است كه آنان از كارهاي عملي و امور آموزشي بدور بودهاند.
6. استادان و محققين عضو كميته ملي هيدرولوژي افغانستان آمادگي خويش را جهت پيشبردن امور تحقيقاتي در بخش آب را تحت حمايت يونسكو نمودهاند كه اميد است در اين راستا با آنان همكاري و راهنمايي هاي لازم صورت گيرد.
7. داير نمودن دورههاي آموزشي و تحقيقاتي در مسأله تغير اقليم، كنترل و مهار سيلابها، كاهش اثرات خشكسالي، معرفي تكنولوژيهاي معاصر و مناسب بخاطر حفظ و نگهداري آب در مناطق خشك و نيمهخشك، ارتقاي آگاهي ميرآبها و بهبود وضعيت قناتها.
+ نوشته شده در جمعه هفتم فروردین ۱۳۸۸ ساعت 0:13 توسط مهندس عبدالاحد ملکرئیسی
|